Thư viện chia sẻ tổng hợp - LongvuIT.com

Tìm hiểu về mối lo ngại của dự luật chống vi phạm bản quyền internet SOPA và PIPA của quốc hội Mỹ

Trong ngày 18/1/2012, nhiều người truy cập internet đã ngạc nhiên khi thấy một số trang web lớn như Google, Wikipedia, Mozilla, .... xuất hiện màn hình đen thui hoặc tấm bảng đen che ngang với thông điệp kêu gọi tất cả cư dân mạng (netizen) cùng ủng hộ việc phản đối về 2 đạo luật sắp thông qua của quốc hội Mỹ về chống vi phạm bản quyền internet, nhằm tạo một internet trong sạch, lành mạnh. Đó là 2 đạo luật SOPA (Stop Online Piracy Act) và PIPA (Protect IP Act). Đây là 2 đạo luật được xem là con dao 2 lưỡi đối với các công ty, tổ chức, cũng như đối với cá nhân khi sử dụng hình thức chia sẻ trực tuyến, hoặc kinh doanh trực tuyến.

Vậy câu hỏi được nhiều người đặt ra là, SOPA và PIPA là gì, và chúng ảnh hưởng đến cộng đồng mạng như thế nào mà trong khoảng thời gian ngắn vừa qua có nhiều hành động và lời kêu gọi tẩy chay chúng đến như vậy? Bài viết này hy vọng sẽ đem đến câu trả lời cho độc giả.

Bản dự luật đầy tham vọng

Thêm vào đó, những công cụ tìm kiếm có trụ sở cũng như trung tâm thông tin đặt tại Mỹ (trớ trêu thay, hầu hết những search engine nổi tiếng đều có suất xứ từ “Đất nước tự do”) sẽ phải loại bỏ hoàn toàn những kết quả tìm kiếm có liên quan đến trang web kể trên. Không chỉ có vậy, mọi công việc làm ăn của trang web đối với các đối tác tại Mỹ như PayPal hay Google AdSense cũng bị “cấm tiệt”. Nguy hiểm hơn, nếu trang web có nguồn gốc tại Mỹ, thì chủ trang web cũng như những người có liên quan rất có thể bị truy tố hình sự.

Rút gọn lại, một khi đã bị rơi vào tầm ngắm của SOPA, cũng như có đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng trang web vi phạm bản quyền, thì coi như trang web đó “tuyệt đường làm ăn” và đóng cửa là điều sớm muộn.

Con dao hai lưỡi

Lấy một ví dụ đơn giản, đó là dịch vụ chia sẻ video lớn nhất thế giới YouTube. Ngày hôm nay, bạn có thể tìm ra hàng loạt những đoạn video ca nhạc, trailer phim hay thậm chí là cả bản hoàn chỉnh của một bộ phim (Downfall là một ví dụ). Thông thường, khi phát hiện ra nội dung vi phạm bản quyền, chủ sở hữu bản quyền đó có thể thông báo trực tiếp cho ban quản trị của YouTube và nhờ họ gây áp lực buộc người ‘uploader’ kia phải gỡ bỏ đoạn video vi phạm xuống, hay mạnh tay hơn là tự đống xóa cả đoạn video lẫn tài khoản kia mà không cần báo trước.

Tuy nhiên, một khi SOPA có hiệu lực, thì “kẻ chịu trận” sẽ không chỉ là những người upload những video vi phạm bản quyền, mà còn là chính bản thân YouTube. Lý do? Rất đơn giản, vì trang web của họ là “công cụ” tiếp tay để những nội dung số vi phạm bản quyền có cơ hội tồn tại. Chiểu theo đạo luật mới này, YouTube cũng như những điều hành viên trang web (cụ thể hơn là các nhân viên thuộc biên chế Google) sẽ bị khởi kiện và chịu những án phạt không hề nhẹ nhàng. Và kết cục, YouTube sẽ vĩnh viễn ra đi vì những lỗi lầm mà họ không hề gây ra!

Với các netizen, việc hợp thức hóa SOPA sẽ đóng cửa gần như hoàn toàn cánh cửa dẫn đến kho tri thức miễn phí khổng lồ trên mạng internet, vốn là một trong những điều tự hào của con người về mạng toàn cầu. Gần như toàn bộ các bài viết trên các trang bách khoa toàn thư mở (đặc biệt là Wikipedia) sẽ bị “censor” vì có nội dung vi phạm tác quyền của các tác phẩm đang được bán trên thị trường như sách báo, phim ảnh hay âm nhạc.

Đối với những công dân mạng có sở thích download miễn phí các bộ phim hay game, thì ngày “treo niêu” của họ sẽ tới rất nhanh một khi SOPA được thông qua. Đối với các quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp, thì phí bản quyền thực sự là một gánh nặng nếu như các netizen muốn bắt kịp với tốc độ cập nhật của thế giới giải trí. Tuy nhiên, chủ đề bài viết này không cho phép đề cập cũng như phân tích vấn đề kể trên một cách toàn diện.

Phản kháng

Trở lại thung lũng Silicon, trước đây đã có không ít các công ty âm thầm phản đối dự luật đầy tranh cãi SOPA. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, những gã khổng lồ công nghệ đã chính thức cất lên tiếng nói của mình. Bản danh sách những công ty công nghệ công khai phản đối SOPA không chỉ có Google mà còn có cả Microsoft lẫn Apple. Vốn là hai đối thủ không đội trời chung, tuy nhiên tình hình hiện tại đã buộc họ phải “đứng chung chiến tuyến” không chỉ để bảo vệ lợi ích cá nhân, mà còn bảo vệ cả cộng đồng internet đang đứng trước mối nguy hiểm mà SOPA tạo ra.

Tạm kết